Szczepienia

Szczepienia obowiązkowe i zalecane osobom podróżującym

Szczepienia przeciwko żółtej gorączce (yellow fever)
Zgodnie z Międzynarodowymi Przepisami Zdrowotnymi (International Health Regulations), szczepienie przeciwko żółtej gorączce jest jedynym szczepieniem obowiązkowym przy wyjeździe do niektórych krajów, głównie afrykańskich. Aktualizowana listę krajów endemiczmego występowania żółtej gorączki jest publikowana na stronie internetowej WHO: www.who.int, informacje takie dotyczące szczepień można znaleźć na stronie internetowej: www.cdc.gov/travel.
Żółta gorączka jest groźną, potencjalnie śmiertelną chorobą wywołaną przez flaviwirusy, przenoszoną przez komary. Zapobieganie polega na podaniu jednej dawki szczepionki, na co najmniej 10-14 dni przed wyjazdem. Szczepionkę podaje się podskórnie. Preparat może być podawany w czasie jednej wizyty z innymi szczepionkami, w osobnych strzykawkach i w inne miejsca ciała. Szczepienie zabezpiecza na 10 lat . Fakt szczepienia powinien być wpisany do dokumentacji (tzw. Międzynarodowego Certyfikatu Szczepień - żółta książeczka). Nie zaleca się podawania szczepionki kobietom w ciąży, karmiącym piersią, uczulonym na białko jaja kurzego, dzieciom poniżej 12 miesiąca życia, pacjentom z zaburzeniami odporności.

Szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu A (hepatitis A)
Wirusowe zapalenie wątroby (WZW A) jest najczęściej występującym na świecie wirusowym zapaleniem wątroby. Choroba występuje endemicznie w krajach o złych warunkach sanitarnych. WZW A jest najczęstszą chorobą, na którą narażone są osoby nieuodpornione podróżujące do krajów rozwijających się. Ryzyko zachorowania jest 100 razy wyższe niż na dur brzuszny i 1000 razy wyższe niż na cholerę. Ryzyka nie zmniejsza pobyt w czterogwiazdkowym hotelu. Zaleca się szczepienie, na co najmniej 4 tygodniami przed wyjazdem. Szczepionkę podaje się domięśniowo. Jedna dawka chroni na rok. Druga dawkę (uzupełniającą) podaje się po 6-12 miesiącach. Nie rekomenduje się dawek przypominających. Szczepionki mogą być podawane od 2 roku życia. Można je stosować oddzielnie lub z innymi szczepionkami w czasie tej samej wizyty.

Szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (hepatitis B)
Podróżowanie po świecie sprzyja ryzykownym zachowaniom. Może zaistnieć konieczność skorzystania z pomocy medycznej. Osobom, które nie były szczepione przeciwko WZW A i WZW B można zalecić szczepionkę skojarzoną, umożliwiającą jednoczesne uodpornienie przeciwko WZW A i WZW B. Podstawowy schemat szczepień składa się z trzech dawek podawanych w schemacie 0, 1 i 6 miesięcy. Zarejestrowany jest schemat przyspieszony 0, 7 i 21 dni oraz dawka czwarta po 12 miesiącach

Szczepienia przeciwko durowi brzusznemu (typhoid fever)
Chorobę wywołuje pałeczka Salmonella typhi. Zakażenia Salmonella typhi są powszechne w krajach strefy tropikalnej. Przenoszą się drogą pokarmową. Największe zagrożenie występuje w Indiach. Szczepienie przeciwko durowi brzusznemu zaleca się osobom podróżującym do krajów Afryki, Azji i Ameryki Południowej, gdzie choroba występuje endemicznie. Podaje się 1 dawkę szczepionki. Ochrona trwa 3 lata.

Szczepienia przeciwko nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis)
Szczepienia przeciwko poliomyelitis należą do szczepień wykonywanych rutynowo u dzieci w większości krajów świata, zgodnie z obowiązującymi programami szczepień. W Polsce ostatnie szczepienie jest w 6 roku życia. Szczepienie jest zalecane osobom powyżej 30 roku życia wyjeżdżającym do regionów endemicznego występowania poliomyelitis. Są to kraje Afryki subsaharyjskiej i Indie.

Szczepienia przeciwko błonicy i tężcowi (diphteria i tetanus)
Szczepienia przeciwko tężcowi i błonicy znajdują się w obowiązkowym programie szczepień ochronnych. Ostatnie szczepienie obowiązkowe przypada na 19 rok życia. Błonica została wyeliminowana z wielu krajów, ale nadal na świecie występuje. Jeśli od szczepienia przeciwko błonicy i tężcowi minęło 9-10 lat zaleca się podanie szczepionki.
Szczepienia przeciwko zakażeniom wywołanym przez Neisseria meningitidis
Zakażenia meningokokowe charakteryzują się gwałtownym przebiegiem, mogącym skończyć się zgonem. Szczególnie niepomyślny przebieg ma posocznica meningokokowa. Szczepienia są zalecane dzieciom i dorosłym podróżującym do strefy endemicznego występowania meningokokowego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, czyli Afryki Środkowej oraz Indii.

Szczepienia przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu (Tick borne encephalitis)
Szczepionkę można podawać dzieciom od ukończenia pierwszego roku życia. Podaje się trzy dawki szczepionki - dawkę pierwszą, drugą po 1-3 miesiącach i ostatnią po 9-12 miesiącach. Po 3 latach należy zaszczepić dawką przypominającą. Schemat przyspieszony również obejmuje trzy dawki 0, 14 dni i 12 miesięcy. Szczepienia są zalecane turystom, uczestnikom obozów i kolonii na terenach endemicznych.

Inne szczepienia zalecane podróżującym
Podróżującym do rejonów Azji, zwłaszcza Środkowego i Dalekiego Wschodu zaleca się szczepienie przeciwko grypie. Osobom powyżej 65 roku życia zaleca się szczepienie przeciwko pneumokokom.