Zdrowie w podróży

Jak dbać o zdrowie podczas podróży


I. ODŻYWIANIE, CZYLI JAK UNIKNĄC ZATRUCIA

1. HIGIENA
W podróży należy często myć ręce, do płukania jamy ustnej używać wody butelkowanej, a podczas kąpieli dbać o to, by woda nie dostała się do ust i oczu.

2. WODA I NAPOJE
- pijemy tylko wodę butelkowaną (uwaga, zdarza się, że sprzedawcy, szczególnie na bazarach i ulicach, dolewają "brudnej" wody do napojów), jeśli nie ma wody butelkowanej używamy wody przegotowanej. Gotowanie wody powinno trwać przynajmniej 3 minuty.
- w restauracjach zamawiamy napoje BEZ lodu (bo nie wiemy z jakiej wody został przygotowany lód)
- należy również unikać soków rozcieńczonych wodą
- najlepiej pić wodę GAZOWANĄ (rozpuszczony dwutlenek węgla działa bakteriobójczo).

3. JEDZENIE
- należy spożywać posiłki gotowane i smażone zaraz po ich przyrządzeniu (ścięte białko wyklucza obecność wirusów i bakterii)
- unikamy posiłków odgrzewanych (np. pizza i posiłki w restauracjach o małej rotacji klientów).
- lepsza jest restauracja lub bar (nawet stragan), gdzie widać jak przygotowany jest posiłek. Widzimy, że jest świeży i przy nas przyrządzany, spożywamy go zaraz po przygotowaniu. Jeśli posiłek jest gorący wówczas uniemożliwia zanieczyszczenie go przez owady (głównie muchy).
- ostre przyprawy i alkohol (w niewielkiej ilości) mogą pobudzić przewód pokarmowy do zwiększonego wydzielania soków trawiennych w tym kwasu solnego - czynnika chroniącego przed bakteriami (stąd popularność ostrego jedzenia w krajach Azji i Ameryki)
- unikajmy owoców morza serwowanych na zimno, lodów, deserów, kremów, nieprzegotowanego mleka i surowego mięsa
- uważajmy na brudne talerze, mogą przyprawić nas o dur brzuszny (lepiej, jeśli jest taka możliwość używajmy jednorazowych na wynos)

4. WARZYWA I OWOCE
- unikajmy surowych warzyw i owoców podawanych w lokalach, nigdy nie wiadomo, jaka woda była użyta do przygotowania posiłku, czy przygotowujący je miał czyste ręce itd. Mogą być one zabrudzone ziemią, kurzem (ryzykujesz kontakt np. z jajami i cystami pasożytów). Z powodu brudnych rąk nie kupujmy owoców obranych i przygotowanych w woreczkach lub tackach. Warzywa trudno oczyścić z ziemi, a nie wiemy czy pole, na którym były uprawiane nie było np. nawożone ludzkimi odchodami.
- owoce myjemy, suszymy i obieramy (woda z kranu wystarczy, chodzi o oczyszczenie ich z kurzu, a podczas suszenia ginie większość bakterii, dlatego suszenie jest tak samo ważne jak mycie)

II. POBYT NA PLAŻY I KĄPIELE W MORZU

- na plażach, gdzie spotykamy zwierzęta nie leżmy bezpośrednio na piasku (w piasku znajdują się odchody zwierząt, w których mogą znajdować się pasożyty). Chodzenie po plaży boso może wiązać się z narażeniem na kontakt z larwą skórną wędrującą. Tzw. zespół larwy wędrującej skórnej występuje głównie w krajach tropikalnych i subtropikalnych. Zwykle przyczyną choroby jest tzw. tęgoryjec brazylijski - nicień, którego larwy bytują w zanieczyszczonej zwierzęcymi odchodami, wilgotnej ziemi. Larwy mają zdolność czynnego wnikania przez nieuszkodzony naskórek, stąd właściwe zabezpieczenie stóp jest w rejonach endemicznych niezbędne.
- słońce może poparzyć, przegrzać, doprowadzić do złego samopoczucia lub udaru. Słońce niszczy skórę, opalenizna jest reakcją obronną organizmu. Należy chronić skórę kremem z wysokimi filtrem, nosić nakrycie głowy, wskazane są lekkie długie spodnie i długie rękawy,
- uwaga na prądy morskie w oceanie, miłośnikom pływania mogą uniemożliwić powrót do brzegu, wysokie fale powodują silny prąd powrotny, który wciąga w głąb morza
- w pobliżu skał jest dużo zwierząt, np. znane wszystkim jeżowce, unikamy chodzenia po dnie bez specjalnego obuwia,
- w ciepłych morzach w czasie kąpieli np. na rafie, możemy spotkać się z parząca meduzą, (dlatego lepiej pływać w koszulce)
- jeśli nurkujemy z maska i rurką większość czasu przebywamy przy powierzchni wody, wówczas również należy pływać w koszulce, żeby uchronić się przed poparzeniem słonecznym,
- należy pić dużo płynów - jeśli organizm jest odwodniony wówczas bardzo często w wodzie przytrafiają się skurcze mięśni,
- po kąpieli w morzu spłukujemy sól z naszego ciała, (jeśli nie ma takiej możliwości dokładnie wycieramy). Pozostała na skórze niewielka ilość soli powoduje gromadzenie się cząsteczek skroplonej pary wodnej, która potem sprzyja powstawaniu obtarć, grzybic i stanów zapalnych skóry.
- UWAGA NA PALMY - kokosy spadają jak jabłka, są bardzo ciężkie i mogą zabić.

III. PRZESTĘPSTWA

- po wylądowaniu i wyjściu z lotniska natychmiast zerwijmy z naszego bagażu lotniskowe oznakowania "metki lotniskowe" (z metkami w mieście od razu widać, że ktoś dopiero przyjechał, co znaczy, że nie orientuje się jeszcze dobrze i ma dużo pieniędzy, czyli jest łatwym i cennym łupem)
- nigdzie nie należy chodzić samotnie, w grupie jest zawsze bezpieczniej
- nie wybierajmy się na wieczorne spacery zwłaszcza w nieznany teren i obce dzielnice miast, nie zwiedzajmy ślepych uliczek ani opuszczonych domów
- zanim zostaniemy napadnięci z reguły wcześniej jesteśmy obserwowani, wiec im skromniej się prezentujemy (zegarki, aparaty, kamery, wypchane kieszenie) tym bezpieczniej
- cenne rzeczy trzymamy w sejfie lub pokoju hotelowym, a pieniądze w różnych miejscach, aby w razie, czego nie stracić wszystkiego
- dobrze jest mieć drugi portfel na drobne wydatki, którym posługujemy się w ciągu dnia i w którym trzymamy tylko kwotę pieniędzy przeznaczoną na 1 dzień oraz ewentualnie nieważną już kartę kredytową. Portfel ten może być łupem dla obserwującego nas złodzieja
- trzymajmy kserokopie paszportu w innym miejscu niż paszport
- w przypadku napadu oddajmy rzeczy wartościowe, bo nie są tak wartościowe jak nasze życie
- bądźmy szczególnie ostrożni w środkach transportu (autobusy, pociągi) to doskonale miejsce dla złodziei, szczególnie jak podróżni zapadają w głęboki sen. Również dworce i przystanki są atrakcyjne dla złodziej. W autobusach nie zostawiajmy cennych rzeczy (aparat) na górnej półce lub pod naszym siedzeniem.
- nośmy saszetkę na pieniądze na sznurku lub pasku, koniecznie schowaną pod odzieżą (na zewnątrz zerwie nam ja np. przejeżdżający motocyklista)
- w miejscach zatłoczonych (targi, sklepy, koncerty, metro itp.); nosimy podręczną torbę lub plecaczek z przodu, a nie na plecach.

NARKOTYKI - Nie daj się "wrobić"- bądź świadomym turystą:
- pamiętajmy, że nieświadome, niezamierzone przewożenie przez granicę narkotyku stanowi przestępstwo i podlega ściganiu według prawa obowiązującego w danym państwie (kary stosowane za przemyt narkotyków są niezwykle surowe, włącznie z karą śmierci).
- nie przyjmuj od osób nieznajomych żadnych bagaży w celu przewiezienia przez granice i przekazania ich później osobom trzecim.
- pakuj się samodzielnie i sprawdź przed wylotem czy nikt nie grzebał w bagażu.
- nie powierzaj swoich bagaży obcym osobom i nie pozostawiaj ich w miejscach nieprzeznaczonych do przechowywania
- zabezpiecz swój bagaż tak, aby nie było do niego łatwego dostępu
- podczas kontroli granicznej szczególnie pilnuj bagażu, nigdy nie trać go z oczu

IV. TRANSPORT SAMOLOTEM

- posłuchajmy instrukcji bezpieczeństwa (bez względu na to ile razy jej słuchaliśmy, nigdy nie wiemy kiedy może się przydać)
- pozostawmy zapięte pasy podczas trwania całego lotu (w razie turbulencji przynajmniej nie uderzymy głową w sufit)
- w razie bólu uszu wywołanego zmianą ciśnienia należy zatkać nos i usta i spróbować wydmuchiwać powietrze (podobnie jak robi się to podczas nurkowania). Wyrównanie ciśnienia należy powtarzać często. Prawidłowe ciśnienie pomaga również utrzymać ziewanie, przełykanie śliny, żucie gumy
- powietrze w samolocie jest suche, używajmy kremów nawilżających, pijmy dużo wody, nie nadużywajmy alkoholu i kofeiny
- jeśli nosimy szkła kontaktowe zrezygnujmy z nich podczas trwania lotu
- unikajmy krzyżowania nóg, ćwiczmy na zmienię napinając i rozluźniając mięśnie (skurcze izometryczne), podczas długiego lotu wstawajmy, co 30 - 40 min.
- na lotniskach nigdy nie zachowujemy się agresywnie i pod żadnym pozorem w rozmowach nie używamy słów: BOMBA, NAPAD, TERRORYSTA (nawet, jeśli wydaje się nam, że nikt nas nie zrozumie). Możemy mieć wiele nieprzyjemności, zapłacić duże kary, nigdzie nie wylecieć i nocować w areszcie.
nie awanturujmy się na lotnisku (krzyk zwraca uwagę ochrony lotniska i możemy zostać uznani za niebezpiecznych, a tym samym aresztowani)

JET LAG - czyli tzw. zespół długu czasowego, jest zaburzeniem fizjologicznych rytmów organizmu u podróżnych przekraczających w krótkim czasie wiele stref czasowych.
Objawy, to przejściowe osłabienie i złe samopoczucie, senność za dnia i bezsenność w nocy, pogorszenie sprawności fizycznej i umysłowej, bóle głowy i nawet dolegliwości żołądkowe. Ustępuje samoistnie w miarę adaptacji.
Jak możemy zapobiec?:
- można zapobiegawczo przyjąć preparat melatoniny hormonu regulującego rytm snu i czuwania w organizmie człowieka.
- przed podróżą zapewnić sobie dostateczny wypoczynek
- w samolocie piejmy duże ilości napojów bezalkoholowych
- przed wylotem spożywamy niewielkie, lekkostrawne posiłki.

CHOROBA LOKOMOCYJNA - częsta przypadłość podróżujących samolotem, samochodem lub statkiem. Przyczyną dolegliwości jest podrażnienie błędnika podczas zakrętów, gwałtownych przyspieszeń oraz niezgodność docierających do mózgu bodźców wzrokowych z sygnałami pochodzącymi z narządu równowagi w trakcie podróży.
Objawy to osłabienie, zawroty głowy, ślinotok, zimne poty, nudności i wymioty.
Jak możemy zapobiec?
- dobrze wypocząć przed podróżą
- spożywamy niewielkie, lekkostrawne posiłki i unikamy alkoholu
- w pojeździe zajmujemy najbardziej stabilne miejsca (w samochodzie - z przodu, autobusie jak najdalej od osi kół, w samolocie w okolicy skrzydeł, a na statku w środkowej części pokładu).
- podróżujemy przodem do kierunku jazdy
- staramy się ograniczyć ruchy głowy do minimum np. opieramy głowę o zagłówek lub leżymy
- kierujemy wzrok na stabilny punkt w krajobrazie, odległe obiekty lub horyzont
- nie czytamy ani nie oglądamy telewizji
- unikamy intensywnych zapachów
- zapewniamy sobie dostęp świeżego powietrza
- zażywamy leki np. Aviomarin przed podróżą (preparat działa kilka godzin) lub preparaty imbirowe dostępne w aptece bez recepty

ZAKRZEPICA ŻYŁ GŁĘBOKICH NA POKŁADZIE SAMOLOTU
- podczas długiego lotu ciało pozostaje nieruchome, kolana są zgięte, a nogi opuszczone. Sprzyja to tworzeniu się zakrzepów w żyłach kończyn dolnych, choroby zwanej zakrzepicą żył głębokich (określonych również mianem zespołu klasy ekonomicznej). Może się zdarzyć, że skrzeplina oderwana od ściany naczynia przemieści się z krwią do odległych narządów, co bywa przyczyną zatorów (np. w płucach). Z reguły choroba przebiega bezobjawowo albo powstają obrzęki łydek, w rzadkich przypadkach może doprowadzić do zagrożenia życia.
Jak zapobiegać?
- należy w czasie lotu ćwiczyć mięśnie łydek (zginajmy i prostujmy stopy)
- podczas lotu możemy wstać i przespacerować się
- należy pić dużo napojów bezalkoholowych i bezkofeinowych (kofeina zwiększa ryzyko odwodnienia)
- pamiętajmy o wygodnej odzieży
- można stosować specjalne podkolanówki uciskowe, które są dostępne w sklepach ze sprzętem medycznym i rehabilitacyjnym
- można stosować leki rozrzedzające krew (kwas acetylosalicylowy - aspiryna).